Welkenraedt

Uß de Wikipedia

Dä Lemma-Titel he es en de amplische Schrievwies.


Hee di Sigg_is_op Kölsch
(mieh kölsche Sigge)
unn jeshrivve wii_mer_t_shprish
(mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish)
Hee litt Welkenraat

Welkenraat/Welkenraedt is en Dörp un en Jemeijnde em Arronndißßemang Verviers ėm Nocht_Ossdejl vun dä Belljische Provinz Lüttish (Luik, Liége) unn litt inn dämm Jebeet vun der Jemeinschaff vun denne die in Belljie Deutsch schwaade dunn.

Et hätt ėm Joohr 1994 offizjäll 8466 unn ėm Jannowaa vum Joohr 2005 knappe nünng dousend hundertveezish Lücksher drinn wunne jehatt, un daat vierunzwannzish un ene halve Qwadraatkillmeeter Land op de Ääd belääje. Sing Poßßleijzaal eß B-4840.

Vun Greeenwich uß jesinn litt datt up 50° 39' Nocht un 5° 58' Oßß,un et eß zwesche 230 et 354 Meetere huu övver Nommaalnull. De Uure Jonn em Winnter eijn Shtund, un emm Summer — jenau Apprell beß Oktoober — zweij Stund vüür dä Greenwich Mean Time.

Och wenn dat in dä Wallonie litt un doo offizjääl franzüüsisch jeschwaadt weet, hann die Lück doch em Joohr 1963 en Waalmööshlishkeijt met dä belljische Bövvere errußjeholldt, esu künne se och de „Minderheijdtesprooche“ Neederlannß un Deutsch rädde un vüür allem, iir eijnhejmische Shprooch, di offizzjäll bei de Limburjische Sprooche jezallt weed, ävverre en ripuarishe Sprooch eß, wann ich rishtish enformeet ben. Welkenraad_eß allso en Faziliteijtenğemeente.

Dä Noobersch_Oot Hendrikkapelle — of franzzüüsisch Henri-Chapelle — eß met Welkenraedt en eijn Jemeijnd zosammejelaat. En Hendrikkapelle hätt de Ju_Eß_Aamii en Museeum unn enen Zalldaatefiithoff hann_se doo och.

Welkenraat iss_ene kleijne Iisebaan_Knootepungk aan de Linnije vunn sönnswoo övver Lüttish (Luik, Liége) noh Ooche (Aken, Aix-la-Chapelle, Aachen) unn wigger, unn vunn Welkenraat aff noh Eupen. Et sinn blooß fuffzeen Killomeetere vun Welkenraedt beß Ooche.

Wat frööjer woo[Ändere · Quelltext bearbeiten]

Vum zwüllefte Joorhundert aan, woo dat ene wischtijje Maatsoot för_t Ömlant.

Weetschafflish[Ändere · Quelltext bearbeiten]

De wishtishste Weetschtsberejshe vun dä Stadt sin der Handel, der Turißmuß, un Fabrikke die Hollz verärbejde dunn.


Os Moddersjprook

Wat men zech neet let gevalle,
Es, went men os verbet te kalle
De sjprook, die os Modder os geliët,
En jekerenge hoeëg veriët.
De Moddersjprook es, vöar miensjelaeve,
Onde, deep i gen hat gesjreve;
En waet men ooch honderd joren oot,
Da verget me noch neet Oddesj woat.
Wie vruë woor der soldoot a gen front.
Went en doo ene Plattütsche vond.
Wi hoof zech i gen brost et hat
Went ze do kalden op hizeger plat!
Et gel el ooch dom, egebeelde luuj,
Dat zönt van die nömodesje va huuj,
Die koom en vremde sjprook versjtönt
En domit an 't behaaj make zönt.

(Welkender Plat - Leo Teller)

Websigge[Ändere · Quelltext bearbeiten]