Kölsch (Sprooch)
Kölsch eßß watt dä Kölsche schwaadt.
Oder och om Kölle eröm. Äwwer nit ze wigg. Vleish esuh wigg wi wo dat Kölsch jemaat weed.
Kölsch eßß en Dialäkk vumm Ripoarisch. Ma darrv_et ned mi_m Rheijnische verwäßßele.
Enhaldsüvversich |
[Ändere] wie et Kölsche entschtung
[Ändere] Am Aanfang wohr et Latein
I dat Kölle jejründt un en Schtat wor, han de Minsche, wo dan Kölsche drus woodte als ens de Schnüs jeschwadt. De Römer han dan de Schtadt jejründt, un eets en oppidum ubiorum, un dann en Colonia met Aldaa drus jemaat. Domet koome e paar Wööt Lateinisch en dä Kölsche ihre Schproch erin, di mer en Kölle bes hük bruche deit. Dä Dürpel (durus postis), de Muur (murus), de Pooz (porta), ene Pohl (palus), de Pösje (procuratiunculæ), un de Trallije (trichilæ) sen e paa Beischpellscher. Lutter Saache, di de jämaanesche Ubier zovöör jaa nit jekannt hät, ävver och dä Jux (jokus), de Moleste (molestia), un dä Wing (vinum), di kannte mer bestemmp add, wann och de Jernmane em Norde vum Risch nit als jrooße Wingdrengker bekant wohre.
[Ändere] Dann kohme de Franke
Em fönnefte Johrhongert noh Krestus kohme dann de Franke aan der Rhing, un drövver. Dat wohr ene Shtamm vun de Jerrmane, un di hann et eetste Mohl vun zweij Mohl en aachzehnhondert Johr jeschaff, Kölle enzenämme, esu lang, wi Kölle noch en Schtadtmuur hatt. Vun doh aan wood en Kölle ens Altfrängsch jekallt, un do hät sesch bes hück nur winnisch draan jeändert. Avver de Kölsche han ier Shprooh fuffzehnhundert Johr lang immer e besje moderniseet, un uß alle Häre Ländere et ein ov andere opjenumme, esu es allmählesch dat Kölsch vun hückzedaachs druß jewoode.
[Ändere] Et Vatterunser op Kölsch
Vatterunser
Leeve Herrjott, hellich ess Dinge Name.
Vum Himmel us rejeers Do et janze Weltall
noh Dingem Welle.
Wie ne Vatter sorgs Do för de Minschheit,
die he op de Äd Di Rich erwaden deit.
Vill Nut es en der Welt, döm bedde mer:
maach doch, dat keine Minsch mieh muss
Hunger ligge.
Nemm vun uns alle Sündeschold,
domet och jederein ess jnädich de eije
Schöldner.
Helf Do uns, dat meer alle Versökunge
widderstonn,
un halt alles vun uns fähn, wat unsem
iwije Heil schade künnt.
Amen. [1]
[Ändere] Luur och ens he
- de Swadesh Lėßß förr_et Kölsche
- de Wenker Säz op Kölsch
- de Sigge op Kölsch
[Ändere] Quelle
- ↑ övvernumme vun dä 139. Sigg us däm Booch vum Jean Jenniches: Foder för Laachduve, Greven Verlag, Kölle, 2009. ISBN 978-3-7743-0435-2
[Ändere] Böcher
- Wrede, Adam: Neuer Kölnischer Sprachschatz. 3 Bändt med 1168 Sigge. Greven Verlag, Kölle. 12. Auflach, 1999. ISBN 3-7743-0243-X
- Hoenig, Fritz: Wörterbuch der Kölner Mundart. Nach der Erstausgabe von 1877. J. P. Bachem, Kölle 1952
- Lützeler, Heinrich: Philosophie des Kölner Humors, Peters-Verlag, Hanau/Main 1954
- Heike, Georg: Zur Phonologie der Stadtkölner Mundart — (Deutsche Dialektgeographie Band 57), Marburg 1964
- Hirschberg, Martin & Hochhaus, Klaus: Kölsch för anzelore, Lütgen, Frechen, 1990, ISBN 3-9802573-0-4
- Bhatt, Christa: Kölsche Schreibregeln. Bachem-Verlag, Kölle. 1. Auflach, 2002. ISBN 3-7616-1605-8.
- Tiling-Herrwegen, Alice: De kölsche Sproch, Kurzgrammatik Kölsch-Deutsch. Bachem-Verlag, Kölle. 1. Auflach, 2002. ISBN 3-7616-1604-X
- Resch, Helga & Bungter, Tobias: Sprachführer Kölsch (mit einer CD gesprochen von Tommy Engel). Verlag Kiepenheuer & Witsch, Kölle, 1. Auflach, 2004. ISBN 3-462-03557-6.
Resch, Helga & Bungter, Tobias: Sprachführer Kölsch 2 - für Fortgeschrittene (mit einer CD gesprochen von Tommy Engel). Verlag Kiepenheuer & Witsch, Kölle, 1. Auflach, 2005. ISBN 3-462-03591-6. - Bhatt, Christa & Herrwegen, Alice: Das Kölsche Wörterbuch. Bachem-Verlag Kölle. 2. Auflach, 2005. ISBN 3-7616-1942-1
- Meyer, Stephan]]: kleiner kölscher kosmos. LUND-Verlagsgesellschaft mbH, Kölle, 1. Auflach 2005. ISBN 978-3-938486-01-6, ISBN 3-938486-01-5.
- das kölsche liedbuch. LUND-Verlagsgesellschaft mbH, Kölle, 4. Auflach 2006. ISBN 978-3-938486-00-9, ISBN 3-938486-00-7.
[Ändere] Websigge
- De Akademie för uns kölsche Sproch
- Dütsch-Kölsch-Övversetzer
- Omegawiki määd_e Wööterbooch fö Kölsch en alle Shprooche un retur
- hee jidd_et och e Kölsch_Wööterbooch
Portal:ksh
Dä Artikel iss noh koot. Äwwä eä könnt bald_enz länger sinn, wenn do mithilfs.
Jlich aanpakke? Dann loß jonn!