Francisco de Goya

Uß de Wikipedia
He die Sie ös op Stolberjer Platt
(Sije op Stolberjer Platt)
un jeschrieve wie moch öt kallt
(Sije jeschrieve wie moch öt kallt)
Sälvsbeldnes va Francisco Goya em Joohr 1815

Francisco de Goya (* 30. Määz 1746 ä Fuendetodos, Aragón, Spanie; † 16. Aprel 1828 ä Bordeaux) hosch met richtije Naam Francisco José de Goya y Lucientes. Hä woch önö van d bekanndste Möler un Jrafiker us Spanie va sing Zitt.

Si Lääve[Ändere · Quelltext bearbeiten]

Francisco de Goya woch öt viirde Kengk va José de Goya un Gracia Lucientes y Salvador. Öt Jeschäff va José leef schläät un Francisco de Goya solld ö anger Handwärk liire. Doher jäng hä em Alder va 24 Joohr beij dr Barockmöler José Luzán en d Liihr. Tösche 1775 un 1776 entweggelnde Goya Entwörp vöör ön Teppichfabrik ä Madrid. Seijd 1786 woch hä Möhler am Könnigshoff va Karl III. va Spanie, spiir och onger |Karl IV.. Zo sing Wärke jehoote Freske en d Basilica del Pilar ävver och Altarbelder, Entwörp vöör Teppiche un Belder va Persune jehoote dozo. Bekannd es öt Beld van d Famelisch va Könnig Karl IV.

D bekleede Maja, öm d Joohre 1800–03
Beld D unbekleede Maja us öt Joohr 1800–03

1792 wood Goya schwoch krank, wood dozo vüührde, dat hä doov op d Uuhre wood. Völl Lüüh spräche dova, dat Francisco zo di Zitt ö Küddelche met d Herzojin va Alba jehad höd, ön Vrau, di hä döck jemohld had. Jesechert es dat ävver net.

No 1790 ändernde Goya sing Aart z mohle. Sing Belder wore net mi mä vöör öt Könnigshuuß jedaaht, sö wore mi vöör öt Volk jemaad, Belder, di vöör Jeld van öt Volk z kriije wore. Belder wi di van d onbekleede un d bekleede Maja entstänge.

En d Politik ändernde sich ä Spanie jätt. D Bourbone hodde wärm z saare. Dat bedüühde vöör Goya, dat hä wärm an dr Könnigshoff als Möler jäng. Dä Stritt öm d Macht sorchde ävver dovöör, dat känn Rau opkoom. Goya entscheed sich, op öt Land z trecke. Och do entstänge Belder, di onger dr Naame Schwazze Belder bekannd wode.

Goya woohle di, di ön anger politische Ästellung hodde, sälvs an dr Sack un hä woch jezwonge, Spanie z vorlosse un no Frankreich z reise. Bordeaus wood sing neu Heemöt. Belder van dr Stierkampf woore ee van d Motive, di hä döck wäählde.

Francisco Goya storv am 16. Aprel 1828 ä Bordeaux. Sing Lisch wood no Spanie braad un 1919 en d Ermita de San Antonio de la Florida in Madrid beijjesatze.

Jätt z lääse[Ändere · Quelltext bearbeiten]